De strijd tegen het overgewicht in TV-serie - Instituut Xelf
Instituut Xelf > Blog > De strijd tegen het overgewicht in TV-serie

De strijd tegen het overgewicht in TV-serie

Dinsdagavond op NPO1, de 5-delige medische rapportserie : De dokters van de toekomst. Deze eerste aflevering op 10 oktober 2017 ging over de strijd tegen het overgewicht. De effecten van twee projecten. Het Limburgse “Gezonddorp” Leende, gestart door twee artsen en de Amerikaanse Oklahoma City onder aanvoering van de burgemeester. Hoe van het getoonde, het kaf van het koren te scheiden.

Eerst het “koren” bij het bestrijden van overgewicht

 

Samen gaat overgewicht aanpakken beter

Duidelijk blijkt dat met elkaar de schouders zetten onder zo’n megaklus als overgewicht verminderen werkt! In je eentje iets aanpakken is zeker op langere termijn veel moeilijker. Samen bewegen. Organisaties samen laten werken. Dit gebeurt zowel in Amerika als in Limburg.

Bied een aantrekkelijk alternatief

Een diëtist uit Amerika die meldt dat verbieden niet goed werkt. Nee, bied een aantrekkelijk alternatief. Duidelijk aangetoond dat dit beter werkt. Genoten van de beelden over hoe een stadsdeel in Oklahoma omgetoverd is met fietspaden, voetpaden meer groen en er een kanaal is aangelegd voor waterpret. Geen stad meer voor de auto’s maar voor mensen en voor meer verbondenheid, zoals de burgemeester benoemde. Hier hebben we een initiatiefnemer, elkaar als bewoners, de middenstand en de overheid voor nodig, zo bleek. De burgemeester snapte dat wanneer hij meer bewegen wilde realiseren dat hij het autorijden onaantrekkelijker moest maken en het bewegen aantrekkelijker.

Hoofdaandeel in het restaurant: de groentes

Een kok die ondertussen flink olie in een salade goot, kwam aan het woord met mooie tips. Voor hem stonden groentes centraal. Graag in het hele land dit voorbeeld volgen. Ik krijg in de meeste restaurants nog bedroevend weinig groentes en rauwkost en als ik er extra groente bij bestel, krijg ik meestal een schaaltje van ongeveer 100 gram. Samen met de rauwkost en wat er al op het bord ligt aan groente kom ik dan nog niet aan de aanbevolen 250 gram. Ook was hij een bepleiter van zelf koken zonder pakjes en zakjes en er je eigen ziel er in leggen. Ja goed idee om in onze jachtige wereld zo bij te dragen aan het verminderen van overgewicht. Weer tijd en aandacht voor koken!

Gedragsverandering door meer bewustwording

Een paar (van de vele) inzichtgevende proefjes van een gedragswetenschapper van de Universiteit van Wageningen, waarbij blijkt dat we ons door kleuren laten beïnvloeden. Onze zintuigen houden ons soms voor de gek. Roze associëren we eerder met zoet dan bijvoorbeeld groen. Daarnaast eten we van een kleiner bord automatisch minder. Ook blijkt dat wanneer we voedsel drinken (bijvoorbeeld appelsap in plaats van appels), we dan sneller en meer gebruiken. Goed om te weten dat bij drinken (brein)verzadiging achterwege blijft, maar wat fruit en groente betreft, lukt het een keer niet, dan is vloeibaar fruit of groente, de zogenaamde smoothies wel een alternatief. Dan beter iets dan niets. Ook noemde de Amerikaanse diëtist: kleine structurele veranderingen zoals wat meer/vaker wandelen. En de helft van je bord vullen met groentes. Goede bruikbare tips om overgewicht aan te pakken. Dit vraagt wel ook weer persoonlijk uit te vinden wat bij je past en dat te gaan doen.

Houd stabiele bloedsuikers

Genoemd werd door de internist/endocrinoloog dat eten zien, doet eten. Door het zien (en ook ruiken) van eten daalt het bloedsuikerpeil alvast. Dit door een stijging van het hormoon insuline Hierdoor ervaren we honger/trek, waardoor we wat we zien staan ook eerder zullen pakken. Met name iets dat zoet en vet is. Belangrijk om te weten. Houd dus wat je niet wilt eten, zo veel mogelijk buiten je zicht. Mijd de plekken waar het staat of leid je af.

Dan het koren met ook kaf erbij

 

Hamburger met ei, spek en sla?

De bijdrage van een snackbareigenaar was dat hij een broodje bij de hamburger kon vervangen door meer sla en door er een gebakken ei en spek aan toe te voegen. Minder koolhydraten maar wel meer eiwitten en (verzadigde) vetten. Hij verkocht nu wel 3x zoveel sla. Dat is wel mooi natuurlijk, maar is het nu een goed idee om hier je lunch of warme maaltijd van te maken? Geen goede boodschap om juist dat voorbeeld te laten zien, lijkt mij. Onthoud er vooral van dat het goed is dat hij ook “mee” doet en meer groentes een goed idee is.

Alleen iets extra’s?

We hoorden uit een bakkerij in Leende dat ze door het koolhydraatarme dieet dat wordt aangeprezen, niet hadden te lijden van een lagere verkoop. Integendeel. Wat ze eerder verkochten was nog net zo veel. Ra ra hoe kan dat? Dit zou toch niet het geval moeten zijn. Wie eten het witbrood en gebak dan op? Hun bijdrage en extra inkomsten, waren nieuw ontworpen koolhydraatarme broodsoorten en een “onschuldige” (huh?) notenkoek met minder koolhydraten…. Mij lijkt handiger om minder gebak te maken, dit minder in het zicht te zetten, meer alternatieven voor gebak te bedenken en de bruine en volkoren broodsoorten, inclusief koolhydraatarm, meer in het zicht. Het gaat immers over minder van de koolhydraten die snel in het bloed worden opgenomen. En zien… doet eten. Maar ook hier: Ze hebben een steentje bijdragen en dat is positief.

Slagroom en vet vlees de goede vetten?

Een vrouw met een Bed-en-Breakfast-bedrijf, gaf aan nu veel meer vet toe te voegen. Wel de goede vetten noemde ze expliciet: zure room, slagroom, dik roomboter en vet vlees. Hè? Hoe zo de goede vetten? Van wie had ze les gehad? Van de sportdokter die volgens hem zelf dikker was geworden van de adviezen van het Voedingscentrum? Dit terwijl hij wel nog tussen neus en lippen aangaf zelf gekozen had koolhydraatrijk te eten omdat hij veel sportte volgens eigen zeggen. Ik vermoed dat hij geen sportdiëtist geraadpleegd heeft voor een advies op maat. Maar ook zij doet enthousiast mee op haar manier en dat is weer positief.

De sportarts die te dik was geworden van de richtlijnen van het Voedingscentrum?

Ik geloofde de sportarts niet. Een arts zou toch moeten weten dat de adviezen van het Voedingscentrum algemene richtlijnen zijn voor de gezonde mens met een normaal gewicht? Daarnaast weet ik uit mijn 35 jaar ervaring als diëtist dat mensen zelden eten en drinken wat ze denken te eten. Op het moment dat ze het een week zorgvuldig bij gaan houden, schrikken ze van wat ze meer eten en drinken dan ze denken. Ook komt veel voor dat ze niet invullen waar ze zich wel van bewust zijn, maar zich voor schamen. Bovendien hebben de meeste mensen te weinig warenkennis en schatten ze hoeveelheden niet goed in. Ze denken meer groenten te eten dan ze eten en minder drankjes en tussendoortjes. Dan ziet zo het lijstje er in de richting adviezen van het Voedingscentrum uit en zeggen ze dat ze niets hebben veranderd, maar zijn ze wel afgevallen, wat niet logisch zou moeten zijn. In de richtlijnen staat geen alcohol en geen gebak en geen snacks. Zou dat niet in zijn eetpatroon voorgekomen zijn? Dus leefde hij werkelijk volgens de richtlijnen? Daarnaast zijn veel mensen in de war door alle hypes en leugens. Ja ook universitair geschoolde mensen. Ik geloofde hem niet helemaal. Ik geloof wel dat hij het zelf gelooft…..

Koolhydraatbeperking bij overgewicht en diabetes nieuw?

Daarnaast leek het alsof de twee artsen het koolhydraatarme dieet uitgevonden hadden (dat niet zo expliciet genoemd werd). De nieuwe hype: Het Leende Dieet. De aandacht voor minder “snelle” koolhydraten is er al veel langer vanwege overgewicht, diabetes en gebitsproblemen. Ook bij het Voedingscentrum en de diëtisten. Bruin- en volkoren broodsoorten vallen niet onder de snel opneembare koolhydraten. Ze bevatten, zoals ook genoemd werd door de internist-endocrinoloog, o.a. ook belangrijke B-vitamines en vezels. De algemene adviezen van het Voedingscentrum zijn niet toegesneden op mensen met overgewicht en/of mensen met diabetes. Heeft het Voedingscentrum voor deze groepen ook goede algemene adviezen op grond van goed wetenschappelijk onderzoek? Jazeker ook, maar ze zullen aanraden dit persoonlijk aan te passen en te ondersteunen met behulp van een diëtist.

Blijvend af van insuline spuiten?

Dan de mevrouw die geen insuline meer hoefde te spuiten. Ondertussen blijkt dat dit door een streng koolhydraatbeperkt dieet vrij snel bereikt kan worden. Net zoals met shakes snel veel gewichtsverlies bereikt kan worden, maar dat de langere termijn terugval laat zien. Dus dat het koolhydraatbeperkt dieet niet het ei van Columbus is. Permanent minder suiker en zoet eten is een onderdeel van een complex geheel. Wat als het project is afgelopen en de aandacht, hulp en steun vermindert of wegvalt?

Hoger cholesterol niet erg?

De huisdokter noemde ook nog dat het cholesterol wel wat steeds stijgt door meer vetten, maar dat het ook gaat om de verhouding tussen het goede en het slechte cholesterol. Dit klopt, hoe hoger het HDL ten opzichte van het LDL, hoe beter, maar hij weet niet of dat hier ook het geval is…. Hij gaat het bij deze persoon onderzoeken. Maatwerk leveren is natuurlijk wel weer een goed idee.

Wie kwamen er niet aan het woord?

Verbazing en ook wel ergernis maakte ik met dat er geen Nederlandse diëtist aanbod kwam, geen plek was voor iemand van het Voedingscentrum en ook niemand van de Voedingsraad. Ik miste bijvoorbeeld professor Jaap Seidell. Structurele maatregelen en samenwerkende organisaties zoals waar de Burgemeester in Amerika voor koos, zijn nodig. Dit bepleit ook Jaap Seidell. In het klein gaat het om je omgeving anders inrichten waar dat kan en je weerbaarder maken tegen de verleidingen die je niet kunt veranderen. Een persoonlijk goed doordacht plan. Ik ben blij met de initiatieven en dat het onderwerp aandacht krijgt. Wie geef je het woord en wie niet? In ieder geval hier niet de organisaties en beroepsgroepen wiens deskundigheid voeding/diëten en overgewicht is. En nee dat zijn dokters (nog) niet…. Een onbewuste of bewuste keuze?

Dokters van de toekomst?

Wat wordt hiermee bedoeld? Wordt bedoeld dat dokters met zeer geringe voedingskennis voedingsadviezen moeten gaan geven voor mensen met overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten, zoals de sportarts die werkelijk gelooft dat we alle bouwstenen binnen krijgen via alleen eiwitten en vetten? En dat het Voedingscentrum veel koolhydraten zou promoten en weinig vet? Dat lijkt mij niet! Zouden dokters meer voedingsleer in hun pakket moeten krijgen? Mogelijk handig, want adviseren doen ze toch vooral ook omdat mensen hen dat vragen. Hoe verleidelijk om dan toch adviezen te geven. Maar er zijn al lang echte voedingsdeskundigen die ze nu al veel meer kunnen betrekken. Voedings minded worden en samenwerkingsgericht lijkt mij de toekomst voor de dokters, andere werkers in de gezondheidszorg, de overheid, de middenstand en de overige burgers lijkt mij het devies. Overgewicht aanpakken vraagt samen blijvende inzet van ons allemaal!

Meer gerelateerde artikelen

Koolhydraatbeperkt dieet volgen? Doe het veilig!
Een lijnpoging doen? Doe de goede dingen
DE waarheid over (di)eten. Hoop jij daar nog op?
Afvallen als je ook diabetes hebt; zo doe je dat het meest effectief!
Is natuurlijk eten de beste manier om gezond te blijven?
Nieuwe voedingsadviezen praktisch vertaald

Wil jij je compleet plan voor afvallen en duurzaam op gewicht blijven?

Het jij overgewicht? En gaan jouw pogingen om af te vallen niet zoals jij zou willen? Wil jij veel meer weten van hoe jij in jouw persoonlijke situatie grip op je eten en je gewicht krijgt en onderzoeken wat het beste bij jou past? Wil jij met de recepten uit mijn kookboek werken? Vul dan het formulier in voor een gratis eetscan. Dan bespreken we samen jouw situatie en je doelen, zodat je weet wat voor jou slim is om te doen en of ik als mens, diëtist en eettherapeut daarin de juiste persoon voor jou ben.

Een manier om meer te genieten van je gewicht, jezelf en eten, dat is mogelijk ook voor jou!